Bhisama

Warisan Leluhur

Bhisama Kepasekan

Bhisama merupakan pesan suci dan amanat para leluhur yang wajib dijaga dan dilaksanakan oleh seluruh keturunan Pasek di Bali. Berikut adalah empat Bhisama utama Kepasekan yang termuat dalam prasasti.

1

Bhisama Kepasekan

Bhisama Hyang Pasupati Ring Sang Panca Tirtha
3 Bahasa
Pirana kunang antajin nikang kala hana ta wara wakyanira Betara Hyang Pasupati ri Sira Sang Panca Tirtha, ndyata linganira: Putungku mekabehan, wakna tali nganing pangrenga, aywa lupa ambeking kaparamartan, putusing kaparamartan, putusing kapanditan, titikemoksan, mwang aji taksaran, yan momhkoni, samiya mongkono. Putus panugrahan Ira Betara, ni mitaning aji taksara kabeh, soring manu, trikaya parisudha, tatwa dyatmika. Wekas yan ana pretisentana, warahen juga pawarah hulun mangke, ni mitaniya kengetakna lingning titige gaduhan, mwang pandita paramarta, aywa lupa, yan ana sentanan manira ntonto, kita nora nindiheng lepihan, ya dudu sentananta, moga ta ya aming sor, andadi satrya. Mwang kengetakna mahayu Sang Ka mimitan maring Bali, mwang waliniya kayang kawekas, mangkana ling Betara, angastungkara Sira Sang Panca Tirtha angaturaken pangalpika, liwar restining anta jenana, liwar kagentura ning sanjiwani idepira.
Yan akudang sampun swenira, ne mangkin wenten pawecanan Ida Betara Hyang Pasupati ring Ida Sang Panca Tirtha, asapuniki: Cucun manira ajak mekejang, ne sumekenang pesan madingehang, ada pesan engsap ngambekang keparamartan, kedarman kapanditan, titi kemoksan, mwang ngencepang ucaping sastra taksaran utama. Puput panugrahan Ida Betara, mejalaran ucaping sastra taksaran sami sedaging trikaya parisudha, mwang suksemaning tatwa dyatmika. Buwin pidan yan ada pretisentana, orahin pesan buka pewarah manirane, apang pade ngingetang, mekadi magehang buat gegaduhane, kalih dharma kepatutane, apang ada pesan ngengsapang, yening ada separi sentana tuwara nindiheng buka piteket, ento cihne tuwara sentanan manira, wastu suud dadi satrya. Buwine apang ngingetang pesan mahayu mwang ngupakara Hyang Kamimitan ane di Bali, mekadi Pujawalinne, tekeng kawekas.
Wahai anak cucu yang merupakan garis keturunanku. Ini adalah restu dan pesan dari Ida Batara Hyang Pasupati dari Ida Sang Panca Tirtha. Jangan pernah lupa untuk selalu menjalankan keutamaan, swadharma berdasarkan Tri Kaya Parisudha dan berdasarkan Tatwa Dyatmika dan dharma seorang Ksatrya. Jika dia tidak melaksanakannya berarti bukan garis keturunanku.
2

Bhisama Kepasekan

Bhisama Mpu Ketek
3 Bahasa
Yan ana angangken wang sanak ring Ki Pasek muang Bendesa, aywa kita tarparyangken ringasanak, angingpretyaksa rumuhun, yan wus anutring ketatwanta, kadi lingning pujara kan da, munggwing prasasti kang piyagem, wenang wehakna pamredo pejanji, saha upasaksi, yaniya tan anut, dudu ya asanak ring kita. Yan manut ring pejanji ubaya upasaksi, ya tuhu asanak ring kita, aywa kita tan pangangken asanak, wenang kita aweh ring apasanakan, aywa sandeha. Aywa ngelintang ngangken asanak ring ping ro, apa marmaniya mangkana apan sira kula tantranku Sang Mpu Beradah, ping ro manggeh turun ring samudra, ngalinggihin rwaning tehep. Muah wenang kita ping ro anyugi manik, dumeh tarkeneng cuntaka, pada ring Sang Brahmana, Ksatrya, pada tigang dina, mekadi Sang Pandita Ratu, mangkana kapretistha munggwing presanti.
Yening ada anak ane ngaku menyama takening Ki Pasek kalih Bandesa, eda pesan tuara ngakuin menyama, anging tatasang malu, yan suba anut tekening unduk, kadi ucaping presasti, muang piyagem, masih patut tiwakin pasebaya, makadi upasaksi, yan tuah tuara manut, cihna ia mula tuara menyama. Yan tuah suba manutin ubaya, muang pasaksi, cihnaning mula nyama, eda tuara ngangkenin manyama, wenang tampi ajak menyama, tur ajak bareng nyungsung Batara Kamimitan, eda sumendea.
Ketika ada umat yang mengaku saudara kita, telisik terlebih dahulu. Jika sesuai dengan yang tersurat dari prasasti maka rangkullah dia sebagai saudara karena mereka juga merupakan keturunan Mpu Bradah, sama dengan golongan sang Brahmana, Ksatrya sama tiga hari juga cuntaka sesuai dengan sang Pandita Ratu di dalam prasastinya.
3

Bhisama Kepasekan

Bhisama Mpu Witadharma
3 Bahasa
Ne kita sentananing hulun, aywa kita lali ring tekaning kepatianta, aywa kita lupa, maring Kutur Lempuyang angamet Tirtha Tunggang, Pengentas Utama, marapuan nora sungsut atmanta ring ngayatana. Yadin nora Bujangga angentas kita, swasta juga kita dening Sindhu Parwata Bujangga Dewa. Sindhu ngaran Tirtha Utama, wetu saking Baga Purus Betara. Kita sentananku, yapwan kita pejah, winungkusan rwaning Gedang Kaikik, yapwan wreda anom, kewasa krebkewala, yapwan wreda kewala, walik madya, salembar rwaning gedang kakik, pada binasmi melarungan leburau karayan mangirim. Yan nora tereh aku, witning Bujangga Bali, nora wenang angangge gedang kaikik.
Uduh para sentanan manira, eda tuleman, tatkala ada kematian, eda engsap nunas TIRTHA TUNGGANG, di gunung Lempuyang, ento pangentas Utama apang tuara sengsara atmane ngungsi niskala. Uduh para sentanan manira, wekas yan ada kematian, wenang nganggen kajang biyu kaikik, yadyapin tua pitui bajang, walikmadya, abiding nganggo don biyu kaikik, pada mageseng, mehanyut kaleburang, ngelantas mangirim. Eda ngaku kaprenah, maming telu, maming pat, maming lima, apang ngaku mamisan mwang mamindon pengakune.
Wahai semua garis keturunanku, jika mengalami kematian ingatlah untuk nunas Tirtha Tunggang di Gunung Lempuyang. Itu adalah tirtha pengentas utama agar atma yang ada dalam tubuh tidak mengalami kesengsaraan. Untuk garis keturunanku wajib menggunakan kajang. Ingatlah pesanku dalam wilayah Bali Aga.
4

Bhisama Kepasekan

Bhisama Bethara Kawitan
3 Bahasa
Kamung Pasek mwang Bendesa, aywa lupa ring Kahyangan, mekadi ring Lempuyang, ring Besakih, ring Sileyukti, mwang ring Pundukdawa. Yan kita lupa ring Kahyanganta, wastu kita tan anut ring apasanakan, tanwus amangguh rundah, tan mari acengilan ring apasanakan, sugih gawe kurang pangan, mangkana piteketku ring preti sentana kapretisteng presanti, sinuhun de kita presama, kita tar wenang piwal ring piteketku, ila ila dahat, aywa lupa.
Uduh Pasek mwang Bendesa, eda engsap teken Kahyangan, ane di Lempuyang, Besakih, Sileyukti mwang Pundukdawa. Yan nira engsap teken Kahyangan wastu tuara adung dipenyamaan, tuara suud mangguhang pakeweh, tur tan maritungkas dipenyamaan, sugih gawe kurang sangu. Buin yan pada ngemanggehang piteket manira, dumadak ajak mekejang nemu rahayu, lwihing guna, sidhi ngucap, kasub digumine, asihing widhi, susila turing pradnyan.
Wahai garis keturunanku warga Pasek maupun Bendesa, jangan lupa dengan Kahyangan yaitu Pura Lempuyang, Besakih, Silayukti dan Pundukdawa. Ketika kalian lupa, akan terjadi permusuhan dengan saudara. Inilah pesan yang ada dalam prasasti dan ingatlah selalu.

Sekretariat

Pasraman Widya Grha Kepasekan, jl. Cekomaria, Denpasar

www.mgpssr.or.id

(0361) 467761

© Your Site Name. All Rights Reserved. Designed by HTML Codex

Distributed By: ThemeWagon